Start-Stop Sistemi Araç İçin Zararlı mı?

Start-Stop Sistemi Araç İçin Zararlı mı?

Son yıllarda orta veya üst segment araçlarda oldukça karşılaştığımız bir sistem var. Kullanılan bu sistemin adı Start-Stop. Motoru rölantide otomatik olarak kapatan Start-Stop nedir? Start-Stop sitemi nasıl çalışır? Start-Stop sitemi araç için zararlı mıdır? Bu yazımızda bu soruların cevaplarını bulacağız.

Start-Stop Nedir?

Ülkemizde maalesef trafik büyük bir problem. Özellikle büyük şehirlerde yaşayan ve şahsi aracıyla seyahatini gerçekleştirenler için bu problem oldukça can sıkıcı bir durum. Otomotiv endüstrisi bu trafik problemini çözemeyebilir ancak trafikte kalmış bir araç için başka hamleler geliştirebilir. Start-Stop sistemi de bu hamlelerden biri. Start-Stop, trafiğin hızlı akmadığı veya sıklıkla durma noktasına gelinen durumlar için motorun rölantide kalma süresini azaltan, gereksiz yakıt tüketimini ve buna bağlı olarak aracın atmosfere yaydığı zararlı gaz miktarını düşüren bir sistemdir. Kısaca motorun güce ihtiyaç duymadığı durumlarda araç motoru otomatik olarak kapatmaya yarıyor.

Start-Stop Sitemi Nasıl Çalışır?

Otomatik Start-Stop sistemi, sürüş durumu ile ilgili tüm bilgileri sensörlerden alır. Bu sensörler nötr dişli sensörü, krank mili sensörü ve tekerlek hız sensörüdür. Aracın yavaşlayıp yavaşlamadığını, otomobil durma anını, aracın hareketli ya da sabit konumda olduğu gibi bilgileri bu sensörler aracılığıyla öğrenir. Böylelikle sistem motor ile uyumlu çalışır ve aracın durumuna göre motoru kapatır. Motor dursa bile akü hala devrededir.  Bu durum ise elektronik asistanların çalışır vaziyette kalmasını sağlıyor. Düz vitesli araçlarda, vites boşa alındığında sistem devreye giriyor ve motoru durduruyor. Hareket etmek istediğinizde debriyaj pedalına basarsanız sistem kapanıyor ve motor bir saniye sonra devreye giriyor. Otomatik vitesli araçlarda frene bastığınızda sistem devreye giriyor ve motor kapanıyor. Tekrar gaza bastığınızda ise sistem kapanıyor ve motor çalışmaya başlıyor. 

Tabi ki tüm bunlar bazı koşullar altında gerçekleşiyor. Start-Stop sisteminin çalışması için gereken koşullar:

• Motor durduğunda akü çalışmaya devam eder dedik. Akü şarjı, alt limitin üstünde olması gerekiyor.
• Aracın elektrik yükü, belirlenmiş olan üst limitin altında olması gerekiyor.
• Otomobilinizin direksiyonunu çeyrek turdan fazla olmayacak şekilde herhangi bir yönde çevirmemeniz gerekiyor.
•  Sürücü emniyet kemeriniz takılı, motor kaputu ve sürücü kapısı kapalı olması gerekiyor.
• Ve son olarak araç hareketsiz durması gerekiyor. Bu koşullar sağlandığında Start-Stop sistemi devreye girer.

Start-Stop Sitemi Araç İçin Zararlı Mıdır?

Start-Stop sisteminin avantajlarından genel olarak bahsettik. Bazı kullanıcıların bu sistemin araca zarar verdiği yönünde görüşleri var. Bu görüşlere baktığımızda aracın sürekli motorunun açılıp kapanmasının aracın iç parçalarına zarar verdiği yönünde olduğunu görüyoruz. Ancak bununla ilgili kanıtlanmış kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Yeni nesil araçlarda kullanılan Start-Stop sistemi, akü, marş motoru gibi birçok donanımsal parça ile birlikte uyum içinde çalışmakta. Kullanılan tüm bu parçalar bu sisteme uygun halde geliştirilmiştir. Start-Stop sistemi bulunan araçlar, eski nesil araçlara göre çok daha güçlü akülere sahiplerdir. Diğer akülere göre daha kısa süreli şarj kapasitesine sahiplerdir.

Eski sistemler açısından bakıldığından marş motorunun çok çabuk bozulması beklenebilir. Çünkü yapısı gereğiyle kısa süreli kullanım gerektirir. Uzun süreli marşa basmalarda, marş dinamosu aküsünün zayıflamasına veya bitmesine ya da yatak kısmındaki burçların aşınmasına neden olabilir. Ancak Start-Stop sisteminin kullanıldığı araçlarda bu durum söz konusu dahi değildir. Kullanılmakta olan marş sistemleri eski tip marş sistemlerinden çok farklıdır. Eski tip marş sistemlerinde tek alternatör bulunurken Start-Stop sistemindeki marş sistemlerinde alternatör-dinamo sistemi bulunmaktadır. Böylelikle hem şarj edilebiliyor hem de tek seferlik çalışmaya yetebilecek kadar enerji depolayabiliyor.

Kullanıcıların aklındaki bir diğer sorun ise Start-Stop sisteminde araç yağlama yapmıyor. Bu iki kısım için de doğrudur ancak yanlış yorumlanan bir bilgidir. İki kısım diyerek açtığım konu motor yağlaması ve turbo yağlamasıdır. Araç normal çalışma halinde yağlamasını yapacaktır. Fakat sistem devreye girip araç durduğunda zaten yağlama yapılmasına gerek kalmayacaktır. Çünkü motor duracaktır ve motor içindeki piston, krank mili, kam gibi parçalar da haliyle duracaktır. Bu esnada yağlama yapılmasına gerek yoktur. Turbo yağlanması konusunda ise turbo aşınmasın diye araç çalıştırıldıktan beş saniye, stop edilmeden önce de rölantide otuz ya da altmış saniye kalması tavsiye edilir. Bu sisteme sahip araçlarda ekstra güçlendirilmiş turbolar kullanılmaya çalışılıyor. Ayrıca farklı teknolojiler ve yenilikler ile bu aşınmaları azaltmaya çalışıyorlar.

Okuduğunuz üzere Start-Stop sisteminin dezavantajı yoktur. Böylelikle bu sistemi kullanırken endişe etmenize gerek olacak herhangi bir durum da yoktur. Aksine yakıt tasarrufu ve daha az karbon salınımı yapmanızı sağlar. Rahatlıkla bu sisteme sahip araçları kullanabilirsiniz.